Momenteel is het niet verplicht om palingen te verdoven voor de slacht. De Europese Unie wilt op termijn maatregelen hiertegen nemen om het welzijn van de dieren te garanderen. In Nederland is hier al langer aandacht voor. Zo werken onderzoekers van Wageningen UR al samen met de Noorse apparatenbouwer SeaSide aan een elektrisch bedwelmingsapparaat dat snel en effectief zijn werk doet. De eerste ontwerpen worden in de praktijk getoetst.
Wettelijk is alleen voor warmbloedige dieren vastgelegd dat stress, pijn en leed vermeden dienen te worden tijdens het verdoven voor de slacht. Maar natuurlijk is het ook voor vissen ongewenst om onnodig te lijden wanneer zij worden gedood. Daarom ontwikkelen Europese onderzoeksinstituten vaak in opdracht van overheden en in samenwerking met de viskwekerijsector, diervriendelijke methoden om vissen te bedwelmen voordat ze worden gedood.
Elektrisch bedwelmen
In het verleden is een reeks methoden variërend van gasverdoving tot ‘een tik op de kop’ onderwerp van studie geweest. Deze methoden zijn afgevallen vanwege nadelen zoals te veel handwerk of veranderingen van het visvlees waardoor dit onverkoopbaar werd. Een methode waarbij een korte stroomstoot door de vissen gaat, blijkt het meest effectief. Niet alleen is het welzijn en de vleeskwaliteit ermee gediend maar ook maakt de methode het mogelijk meerdere vissen tegelijk te bedwelmen. Deze op labschaal goed functionerende methode wordt verder ontwikkeld voor de praktijk waar grotere hoeveelheden en diverse soorten vis bedwelmd moeten worden. Gebleken is dat ondermeer de golfvorm van de stroom en de wijze van inbrengen van de vis in het apparaat bepalen hoeveel spanning en stroom nodig is om een vis onmiddellijk te verdoven. Uiteraard is het hierbij van belang dat er geen schade aan de vis ontstaat.
Paling
De paling stelt door zijn lichaamsbouw en vermogen om ook via de lucht te ademen andere eisen aan het bedwelmingsproces dan bijvoorbeeld tropische vissoorten.
In het onderzoek Beproeven apparatuur voor bedwelmen paling in de praktijk is hier rekening mee gehouden en is vastgesteld aan welke eisen een bedwelmingsapparaat voor paling moet voldoen.
Het betreft zaken als:
- de benodigde hoeveelheid spanning en stroom
- de afmeting van de elektroden
- de afstand tussen de elektroden
- de manier waarop de paling in het apparaat gebracht moet worden
Bedwelmingsapparaat
Onderzoeker Hans van de Vis van IMARES vertelt dat de paling het best met een hele groep tegelijk (batch) in het bedwelmingsapparaat verdoofd kan worden om er zeker van te zijn dat ze geen kop-staart-contact maken met palingen buiten de elektroden. Zo kan worden voorkomen dat vissen die buiten de elektroden wel aan elektriciteit worden blootgesteld maar niet buiten bewustzijn raken.
Wanneer de paling verdoofd is, wordt zij in bewusteloze staat in (ijs)water met zout gelegd. De zouttoevoeging is nodig om het dier zo te ontregelen dat de dood snel intreedt. Van de Vis: “Nu wordt de paling zonder voorafgaande verdoving in zout ijswater gedood maar wanneer zij bedwelmd is kan de paling zich niet meer aanpassen aan het zoutgehalte en de kou en verloopt dit proces veel sneller. Bovendien voelt zij er niets meer van.”
Palingrokerij
De in het project ontwikkelde apparaten worden momenteel op zowel een kleine als een grote palingrokerij uitgetest. Hierbij wordt gekeken naar:
- PH-waarde in het visvlees
- De kleur van het visvlees
- Eventuele beschadigingen
Verwacht wordt dat de apparaten hierna snel in productie kunnen worden genomen.
Links: