Om het welzijn van kweekvissen te vergroten is het nodig om ze effectief te bedwelmen voordat ze worden gedood. Onderzoekers van Wageningen UR ontwikkelen in samenwerking met Noorse collega's en de viskwekerijsector een elektrische bedwelmingsmethode die de huidige ijswatermethode kan vervangen. Niet alleen is het dierenwelzijn hiermee gediend maar de nieuwe methode kan ook tot minder schade aan het visvlees leiden. Bovendien heeft zij in de toekomst waarschijnlijk logistieke voordelen.
Het bedwelmen van vissen is een issue sinds de jaren tachtig toen ondermeer in een publicatie van de Universiteit van Utrecht het doden van paling in een bak met zout ter discussie werd gesteld. Wettelijk is alleen voor warmbloedige dieren vastgelegd dat stress, pijn en leed vermeden dienen te worden tijdens het verdoven voor de slacht. Maar natuurlijk geldt ook voor vissen dat het ongewenst is dat zij onnodig lijden. Daarom ontwikkelen Europese onderzoeksinstituten vaak in opdracht van de overheid en in samenwerking met de viskwekerijsector diervriendelijker methoden om vissen te bedwelmen voordat ze worden gedood.
Elektrisch bedwelmen vis
In het onderzoek Bedwelmingsmethoden andere vissoorten zijn een reeks methoden variërend van gasverdoving tot ‘een tik op de kop' onderwerp van studie geweest. Deze zijn afgevallen vanwege nadelen als te veel handwerk of veranderingen van het visvlees waardoor deze onverkoopbaar werd. Een methode waarbij een korte stroomstoot door de vissen gaat, blijkt het meest effectief. Niet alleen is het welzijn en de vleeskwaliteit ermee gediend maar ook maakt de methode het mogelijk meerdere vissen tegelijk te bedwelmen.
Atlantische zalm
Deze goed functionerende methode wordt verder ontwikkeld voor de praktijk waar grotere hoeveelheden en diverse soorten vis bedwelmd moeten worden. Gebleken is dat de golfvorm van de stroom en de wijze van bedwelmen bepaalt hoeveel spanning en stroom nodig is om een vis onmiddellijk te verdoven. Uiteraard is het hierbij van (economisch) belang dat er geen schade aan de bewusteloze vis ontstaat. Noorse onderzoekers ontdekten dat schade vermeden kan worden door het gebruik van een speciale golfvorm voor de elektrische stroom. Het bedrijf Seaside maakt gebruik van deze kennis door de ontwikkeling van apparatuur voor het verdoven van Atlantische zalm. (zie tekening)
Bedwelmingsmethoden
Gebleken is dat elke vissoort zijn specifieke eisen stelt aan het bedwelmingsapparaat. In het onderzoek Bedwelmingsmethoden andere vissoorten zijn onderzoekers van Wageningen UR samen met de Noorse apparatenbouwer Seaside daarom op zoek naar methoden voor het verdoven van tong, tarbot, snoekbaars en yellow tail. Deze laatste is een nog vrij onbekende vissoort die naar verwachting binnenkort op commerciële basis gekweekt gaat worden.
Projectleider Hans van de Vis van IMARES vertelt dat nu per vissoort een methode wordt ontwikkeld waarbij gekeken wordt naar:
- De benodigde hoeveelheid stroom
- De benodigde grootte van de elektrodes
- De afstand tussen de elektrodes
- Een manier waarop de vis in het apparaat kan worden gebracht
Viskwekerij
“ Een vis als snoekbaars vraagt een andere aanpak dan een tarbot. Het is niet de bedoeling dat het dier op een onjuiste manier aan stroom wordt blootgesteld of niet onmiddellijk verdoofd raakt. Daarom zullen we per vissoort nagaan of er aanpassingen nodig zijn waarbij we natuurlijk proberen een apparaat te ontwikkelen dat voor meerdere vissoorten gebruikt kan worden”, aldus Van de Vis. Hij vertelt dat het onderzoek in nauwe samenwerking met de viskwekerijen verloopt. De sector wil ook dat hun dieren netjes worden bedwelmd voordat zij worden gedood. Bovendien kan bedwelmen logistieke voordelen opleveren. Wanneer het apparaat goed is ingepast, kan het de productie stroomlijnen waar voorheen grote partijen vis ineens moesten worden verwerkt.
Links